Memoo

Grote Kerkrazzia

Tegen het einde van de oorlog was er een schreeuwend gebrek aan mankracht in de Duitse industrie. Dat leidde tot de verplichte tewerkstelling van bewoners uit bezet gebied: de ‘Arbeitseinsatz’. Moderne slavernij, waarbij overal mannen gevangen werden genomen om te gaan werken in Duitsland.

Op zondag 8 oktober 1944 werden ongeveer tweeduizend mannen tussen 16 en 60 jaar uit Midden-Limburg gedeporteerd naar Duitsland. Omdat de meesten ’s ochtends waren opgepakt bij het verlaten van de kerk, is dit de geschiedenis ingegaan als de Grote Kerkrazzia. Alleen al hier in Helden ging het om 135 man. De vrouwen werden naar huis gestuurd om kleren en dekens te halen voor de mannen, die daarna te voet moesten afmarcheren naar Venlo. Daar stonden al veewagens op het station te wachten waar de mannen in gepropt werden. Tegen de avond vertrok de trein naar Duitsland.

Sommige mannen wisten de dans die zondag te ontspringen. Maar in de eerste weken daarna werden in totaal nog zo’n duizend mannen opgepakt.

In de werkkampen waren de leefomstandigheden vaak abominabel. En het werk zelf was meestal niet veel beter. Als gevolg van geweld of uitputting kwamen bij de Arbeitseinsatz in Duitsland ongeveer 30.000 Nederlanders om het leven.

Het streekmuseum ’t Land van Peel en Maas heeft een herdenkingskamer waarin de Grote Kerkrazzia en de Arbeitseinsatz centraal staat. Bijzonder is dat het museum daarbij de bezoeker als het ware ín een barak plaatst. Zo’n zelfde barak als waarin de gedeporteerde Limburgse mannen in Duitsland terecht kwamen.

Terug naar Memoo overzicht

© copyright Liberty Park, Overloon 2012